Удосконалення навичок сприйняття наукових текстів у здобувачів освіти спеціальності B13 «Бібліотечна, інформаційна та архівна справа» в умовах цифрового інформаційного середовища

Автор(и)

  • О. М. Тур Кременчуцький національний університет імені Михайла Остроградського, м. Кременчук, Україна https://orcid.org/0000-0002-8094-687X
  • В. В. Шабуніна Кременчуцький національний університет імені Михайла Остроградського, м. Кременчук, Україна https://orcid.org/0000-0001-7957-3378
  • В. І. Саранча Кременчуцький національний університет імені Михайла Остроградського, м. Кременчук, Україна https://orcid.org/0000-0001-9435-0615

DOI:

https://doi.org/10.31516/2410-5333.069.11

Ключові слова:

навчальний текст, навички розуміння, когнітивні та стилістичні особливості, B13 «Бібліотечна, інформаційна та архівна справа», українська мова за професійним спрямуванням

Анотація

У статті розглядаються ключові умови підвищення здатності студентів спеціальності В13 «Бібліотечна, інформаційна та архівна справа» ефективно розуміти навчальні тексти, з особливою увагою до їхніх когнітивних характеристик. У дослідженні визначено поняття розуміння тексту та основні критерії, що використовуються для оцінки опанування студентами навчальних матеріалів. Окреслено фундаментальні характеристики тексту як лінгвістичної та інформаційної одиниці, а також визначено головні особливості й функції навчальних текстів. У розвідці також аналізуються як суб’єктивні, так і об’єктивні фактори, що впливають на процеси розуміння тексту студентами. Крім того, оцінюється рівень розвитку когнітивних операцій, пов’язаних з опануванням тексту, у студентів програми В13 «Бібліотечна, інформаційна та архівна справа» Кременчуцького національного університету імені Михайла Остроградського. На основі отриманих результатів пропонується структурований комплекс вправ, спрямований на розвиток вербального та концептуального мислення студентів, поліпшення їхньої здатності розуміти навчальні тексти відповідно до індивідуальних когнітивних і стилістичних відмінностей, а також розвиток навичок саморегуляції засвоєння інформації.

Біографії авторів

О. М. Тур, Кременчуцький національний університет імені Михайла Остроградського, м. Кременчук

доктор наук із соціальних комунікацій, професор

В. В. Шабуніна, Кременчуцький національний університет імені Михайла Остроградського, м. Кременчук

кандидат філологічних наук, доцент

Посилання

Hudinova, I. L. (2019). Creative notes as a result of deep and complete understanding of educational texts. Current issues in psychology: Aktualni problemy psykholohi, 12(25), 76–83. [In Ukrainian].

Moliako, V. O., Bila, I. M., & Vahanova, N. A. (2015). Organization of creative perception at different age levels [methodological recommendations]. Pedahohichna dumka. [In Ukrainian].

Chebotarova, A. I. (2014). Cognitive and stylistic features of students’ understanding of educational texts [Candidate’s dissertation]. South Ukrainian National Pedagogical University named after K. D. Ushynsky. [In Ukrainian].

Chepelieva, N. V. (2015). Text and reader. I. Franko Zhytomyr State University Publishing House. [In Ukrainian].

Chepelieva, N. V., & Yakovenko, L. V. (2011). The influence of the semantic structure of a text on its comprehension by the reader. Aktualni problemy psykholohii, 2(7), 79–89. [In Ukrainian].

Chepelieva, N., Smulson, M., Rudnytska, S., & Shyriaieva, L. (2023). Psychological and pedagogical problems of students’ understanding of texts in the context of digitalization of education. Mizhdystsyplinarni doslidzhennia skladnykh system, (22), 127–141. https://doi.org/10.31392/iscs.2023.22.127. [In Ukrainian].

Ayu, M. (2021). Applying text feature walks strategy in higher education to improve students’ reading comprehension. Journal of English Teaching, 7(3), 354–365. https://doi.org/10.33541/jet.v7i3.3077. [In English].

Aziz Al, E. N., & Yusanti G. (2020). Increasing students’ reading comprehension skill by using written text book. English Education: Journal of English Teaching and Research, 5(2), 179–186. https://doi.org/10.29407/jetar.v5i2.14500. [In English].

Cromley, J. G., Snyder-Hogan, L. E., & Luciw-Dubas, U. A. (2010). Reading comprehension of scientific text: A domain-specific test of the direct and inferential mediation model of reading comprehension. Journal of Educational Psychology, 102(3), 687–700. https://doi.org/10.1037/a0019452. [In English].

De-la-Pena, K., & Luque-Rojas, M. J. (2021). Levels of reading comprehension in higher education: Systematic review and meta-analysis. Frontiers in Psychology, 12, 1–11. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.712901. [In English].

Handayani, W., Setiawan, W., Sinaga, P., & Suhandi, A. (2018). Students’ reading comprehension skills of science and physics texts. Jurnal Inovasi Pendidikan IPA, 4(2), 203–211. https://doi.org/10.21831/jipi.v4i2.21633. [In English].

Hepner, S. L., Oudman, S., Carlson, T. E., van de Pol, J., & van Gog, T. (2024). Improving (meta)comprehension: Feedback and self-assessment. Learning and Instruction, 92, 101922, 1–12. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2024.101922. [In English].

Kärbla, T., Uibu, K., & Männamaa, M. (2021). Teaching strategies to improve students’ vocabulary and text comprehension. European Journal of Psychology of Education, 36, 553–572. https://doi.org/10.1007/s10212-020-00489-y. [In English].

McCarthy, K. S., & McNamara, D. S. (2021). The multidimensional knowledge in text comprehension framework. Educational Psychologist, 56(3), 196–214. https://doi.org/10.1080/00461520.2021.1872379. [In English].

Ntereke, B., & Ramoroka, B. (2017). Reading competency of first-year undergraduate students at University of Botswana: A case study. Reading & Writing, 8(1) a123, 1–11. https://doi.org/10.4102/rw.v8i1.123. [In English].

Shabunina, V., Tur, O., & Sarancha, V. (2020). Foreign language communicative competence as a factor of improving the quality of electrical engineering students professional training. In 2020 IEEE Problems of Automated Electrodrive. Theory and Practice (PAEP) (pp. 1–5). Kremenchuk Mykhailo Ostrohradskyi National University. https://doi.org/10.1109/PAEP49887.2020.9240853. [In English].

Tur, O., Doroshenko, S., Sivyakova, G., Butyrina, M., Sprinsyan, V., & Shabunina V. (2023). Modern Ukrainian electrotechnical terminology: Normative aspect of term formation and term usage. In 2023 IEEE 5th International Conference on Modern Electrical and Energy System (MEES), September 27–30. (pp. 1–6). Kremenchuk Mykhailo Ostrohradskyi National University. https://doi.org /10.1109/MEES61502.2023.10402390. [In English].

Tur, O., Shabunina, V., Butyrina, М., Tur, А., Krot, V., & Mytashop D. (2021). Psycho-logical and educational conditions for developing intellectual competence of electrical engineering students. In 2021 IEEE International Conference on Modern Electrical and Energy Systems (MEES) (pp. 1–5). https://doi.org/10.1109/MEES52427.2021.9598774. [In English].

Van de Pol, J., de Bruin, A.B.H., van Loon, M. H., & van Gog, T. (2019). Students’ and teachers’ monitoring and regulation of students’ text comprehension: Effects of comprehension cue availability. Contemporary Educational Psychology, 56, 236–249. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2019.02.001. [In English].

Wiley, J., Jaeger, A. J., Taylor, A. R., & Griffin, T. D. (2018). When analogies harm: The effects of analogies on meta-comprehension. Learning and Instruction, 55, 113–123. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2017.10.001. [In English].

##submission.downloads##

Опубліковано

2026-05-29

Як цитувати

Тур, О. М., Шабуніна, В. В., & Саранча, В. І. (2026). Удосконалення навичок сприйняття наукових текстів у здобувачів освіти спеціальності B13 «Бібліотечна, інформаційна та архівна справа» в умовах цифрового інформаційного середовища. Вісник Харківської державної академії культури, (69), 128–139. https://doi.org/10.31516/2410-5333.069.11

Номер

Розділ

Прикладні соціокомунікаційні технології